Đồng hồ nước: cách đọc chỉ số, kiểm định và xử lý khi hỏng

Nhiều hộ nhận hóa đơn rồi băn khoăn: tháng này sao cao vậy, có phải đồng hồ chạy sai không. Muốn biết chắc, phải bắt đầu từ chính cái đồng hồ trước cửa nhà.

Đồng hồ nước là căn cứ duy nhất để tính tiền. Đọc được nó, bà con tự đối chiếu được hóa đơn, tự phát hiện được rò rỉ, và khi cần đề nghị kiểm định thì cũng có số liệu trong tay.

1. Đồng hồ nước đo cái gì và đặt ở đâu

Đồng hồ nước đo thể tích nước chảy qua nó, tính bằng mét khối. Một mét khối bằng 1.000 lít. Nước chảy tới đâu, đồng hồ cộng dồn tới đó, chỉ tăng chứ không lùi.

Đồng hồ đặt ở ranh giới giữa đường ống của công ty và đường ống trong nhà, thường nằm trước cửa trong một hộp bảo vệ có nắp. Đó cũng là điểm phân chia trách nhiệm.

Đoạn ống	Ai chịu trách nhiệm
Từ tuyến ống chính tới đồng hồ	Công ty cấp nước quản lý và sửa chữa
Bản thân đồng hồ nước	Công ty quản lý, khách hàng có trách nhiệm giữ gìn
Từ sau đồng hồ vào trong nhà	Khách hàng tự quản lý và tự sửa

Hiểu chỗ này để biết gọi ai khi có sự cố. Nước phun trước đồng hồ thì báo công ty. Nước rò sau đồng hồ thuộc phần gia đình, và nước rò ra vẫn qua đồng hồ nên vẫn tính tiền.

2. Cách đọc chỉ số đồng hồ nước (số đen và số đỏ nghĩa là gì)

Phần lớn đồng hồ đang lắp cho hộ dân là đồng hồ cơ, mặt số dạng bánh xe quay. Nhìn vào mặt đồng hồ, bà con thấy hai phần màu khác nhau:

• Dãy số màu đen (nền đen chữ trắng hoặc nền trắng chữ đen, khung màu đen): đây là số mét khối. Công ty ghi đúng dãy này để tính tiền.
• Dãy số hoặc kim màu đỏ: đây là phần lẻ dưới một mét khối, tức phần trăm lít, chục lít, lít. Phần này dùng để theo dõi và để thử rò rỉ, không dùng để tính tiền.

Cách đọc gọn nhất: đọc hết dãy số đen từ trái sang phải, bỏ qua toàn bộ phần đỏ. Ví dụ dãy đen hiện 0 0 4 2 7 thì chỉ số là 427 mét khối.

Nếu một bánh xe đang nằm giữa hai số, chưa nhảy hẳn, thì lấy số nhỏ hơn, tức số vừa đi qua.

Bà con thấy trên mặt đồng hồ	Ý nghĩa	Có tính tiền không
Dãy số màu đen	Tổng số mét khối nước đã chảy qua từ khi lắp	Có, đây là chỉ số ghi thu
Số hoặc kim màu đỏ	Phần lẻ dưới một mét khối	Không tính riêng
Kim đỏ nhỏ nhất quay nhanh	Đang có nước chảy qua đồng hồ	Dùng để thử rò rỉ
Chữ m³ trên mặt số	Đơn vị đo là mét khối	Không

Lưu ý: tùy loại đồng hồ mà mặt số có thể khác nhau. Có loại hiện đủ dãy số dạng bánh xe, có loại kèm vài kim tròn nhỏ, có loại điện tử hiện số trên màn hình. Nguyên tắc chung không đổi: phần hiển thị mét khối là phần tính tiền, phần màu đỏ là phần lẻ. Nhìn không rõ thì bà con chụp ảnh mặt đồng hồ rồi gọi tổng đài, nhân viên hướng dẫn đọc đúng loại của mình.

3. Tự đối chiếu chỉ số với hóa đơn

Tiền nước tính theo số mét khối tiêu thụ trong kỳ, bằng chỉ số cuối kỳ trừ chỉ số đầu kỳ. Không có phép tính nào phức tạp hơn ở bước này. Cả hóa đơn giấy và trang tra cứu trên website công ty đều hiện số tiêu thụ trong kỳ, nên bà con đối chiếu được.

Năm bước làm như sau:

1. Ghi lại chỉ số hiện tại. Mở nắp hộp, lau sạch mặt kính, đọc dãy số đen. Ghi kèm ngày giờ đọc.
2. Lấy số trên hóa đơn. Tìm chỉ số đầu kỳ, chỉ số cuối kỳ và số tiêu thụ của kỳ gần nhất.
3. Tính hiệu số. Chỉ số cuối kỳ trừ chỉ số đầu kỳ. Kết quả phải bằng đúng số mét khối tiêu thụ in trên hóa đơn.
4. Đối chiếu trên trang tra cứu. Vào mục Tra cứu tiền nước, nhập mã khách hàng để xem lại số tiêu thụ trong kỳ.
5. Báo công ty nếu lệch. Gọi tổng đài (0275) 3662 893 trong giờ làm việc, đọc mã khách hàng và con số mình vừa đọc được.

Một điểm hay gây hiểu nhầm: chỉ số bà con tự đọc hôm nay thường cao hơn chỉ số cuối kỳ trên hóa đơn. Đó là chuyện bình thường. Nhân viên ghi số vào một ngày cố định, sau ngày đó gia đình vẫn dùng nước nên đồng hồ tiếp tục tăng. Phần chênh này tính vào kỳ sau.

Đơn giá nước sinh hoạt của công ty hiện là 9.238 đồng một mét khối, chưa gồm thuế. Trên tiền nước còn cộng thuế giá trị gia tăng 5% và phí bảo vệ môi trường nước thải 10%. Chi tiết xem bài cách tính tiền nước sinh hoạt.

4. Vì sao đồng hồ nước phải kiểm định định kỳ

Đồng hồ nước là thiết bị đo lường, là căn cứ để hai bên tính tiền với nhau, nên phải được kiểm tra độ chính xác theo quy định, giống như cân của tiểu thương ngoài chợ.

Kiểm định có ba ý nghĩa:

• Bảo vệ khách hàng. Đồng hồ chạy nhanh hơn thực tế thì hộ dân trả dư tiền.
• Bảo vệ công ty. Đồng hồ chạy chậm hoặc kẹt thì lượng nước làm ra không thu về được, phần thất thoát ấy cả hệ thống cùng gánh.
• Có căn cứ khách quan. Khi hai bên chưa thống nhất về số liệu, kết quả kiểm định là chỗ dựa.

Đồng hồ dùng lâu năm thì bộ phận cơ khí bên trong mòn dần, cặn và cát cũng bám vào cánh quạt. Độ chính xác giảm theo thời gian là chuyện tự nhiên, không phải lỗi của ai.

5. Dấu hiệu đồng hồ có thể chạy sai

Không phải cứ hóa đơn cao là đồng hồ sai. Phần lớn trường hợp tiền nước tăng đến từ rò rỉ trong nhà hoặc thay đổi thói quen dùng nước. Nhưng có mấy dấu hiệu đáng kiểm tra kỹ:

• Khóa hết vòi mà kim đỏ vẫn quay. Đây là dấu hiệu rõ nhất, thường là rò rỉ, đôi khi là đồng hồ có vấn đề.
• Số nhảy vọt trong khi sinh hoạt không đổi. Nhà vẫn từng ấy người, vẫn từng ấy thói quen, mà số tiêu thụ gấp đôi gấp ba.
• Kim đỏ quay giật cục hoặc quay rất nhanh dù chỉ mở một vòi nhỏ.
• Đồng hồ đứng yên khi đang mở nước. Nước chảy mạnh mà chỉ số không nhúc nhích là đồng hồ kẹt.
• Nước lên yếu bất thường kèm tiếng kêu lạ trong đồng hồ.
• Mặt kính mờ đục, đọng nước, nứt khiến không đọc được số.
• Số tiêu thụ bằng 0 nhiều kỳ liền dù nhà vẫn có người ở và vẫn dùng nước.

Trước khi kết luận đồng hồ sai, bà con nên loại trừ nguyên nhân rò rỉ. Bài tiền nước tăng đột biến: nguyên nhân và cách kiểm tra đi sâu vào phần này.

6. Cách thử đồng hồ ngay tại nhà trước khi đề nghị kiểm định

Có hai phép thử đơn giản, làm trong khoảng nửa giờ, không cần dụng cụ gì đặc biệt.

Phép thử một: thử rò rỉ

1. Khóa toàn bộ vòi nước, tắt máy giặt, máy nước nóng, khóa van bồn chứa và van phao.
2. Ra đồng hồ, ghi lại chỉ số đen và vị trí kim đỏ.
3. Chờ khoảng 30 phút tới 1 giờ, không dùng giọt nước nào.
4. Ra đọc lại. Kim đỏ dịch chuyển hoặc số thay đổi là có nước chảy qua đồng hồ.

Kim vẫn quay trong khi cả nhà không dùng nước thì khả năng cao là đường ống sau đồng hồ đang rò. Chỗ rò hay gặp là van phao bồn chứa, ống âm nền, khớp nối sân sau.

Phép thử hai: thử bằng lượng nước biết trước

1. Chuẩn bị một thùng hoặc xô có dung tích biết rõ, ví dụ thùng 20 lít.
2. Khóa hết các vòi khác trong nhà, chỉ để một vòi.
3. Ghi lại chỉ số đồng hồ, gồm cả phần đỏ.
4. Hứng đầy thùng vài lần, cộng lại thành một lượng nước đủ lớn, ví dụ 100 lít.
5. Đọc lại chỉ số. Phần chênh lệch phải xấp xỉ lượng nước đã hứng.

Phép thử này không thay được kiểm định chính thức, vì thùng nhà không phải chuẩn đo lường. Nhưng nếu lệch rất nhiều, ví dụ hứng 100 lít mà đồng hồ nhảy 200 lít, bà con có căn cứ để đề nghị công ty kiểm tra.

7. Đề nghị công ty kiểm tra hoặc kiểm định lại đồng hồ

Thử tại nhà xong mà vẫn nghi ngờ, bà con liên hệ công ty. Quy trình chung như sau:

Bước	Bà con làm gì	Công ty làm gì
1. Báo tin	Gọi tổng đài (0275) 3662 893 hoặc tới trụ sở trong giờ làm việc	Ghi nhận yêu cầu, lấy mã khách hàng và thông tin liên hệ
2. Cung cấp thông tin	Đọc chỉ số đang hiện, kể lại phép thử đã làm, gửi ảnh nếu có	Đối chiếu với lịch sử tiêu thụ nhiều kỳ trong hệ thống ghi thu
3. Kiểm tra tại chỗ	Bố trí người ở nhà, mở lối vào chỗ đặt đồng hồ	Cử nhân viên xuống xem đồng hồ và đường ống
4. Kiểm định lại	Xác nhận đề nghị sau khi nghe công ty giải thích điều kiện	Hướng dẫn thủ tục kiểm định theo quy định về đo lường
5. Nhận kết quả	Nghe kết quả và cách xử lý tiếp	Thông báo kết quả, thay đồng hồ nếu cần

Khi gọi, bà con chuẩn bị sẵn bốn thứ để cuộc gọi ngắn lại: mã khách hàng, tên chủ hộ, địa chỉ đặt đồng hồ và chỉ số đang hiện trên mặt đồng hồ.

Về chi phí và thời gian xử lý, công ty chưa công bố con số cụ thể trên website. Bà con hỏi thẳng tổng đài để được báo trước, rồi mới quyết định.

8. Đồng hồ bị hỏng, kẹt, vỡ mặt kính hoặc mất thì làm sao

Nguyên tắc quan trọng nhất: không tự tháo, tự sửa, tự thay đồng hồ. Đồng hồ do công ty quản lý và có niêm chì. Tự động vào đó làm mất niêm chì thì việc xác định trách nhiệm sau này rất rắc rối, chưa kể nguy cơ bể ống, ngập nước.

Việc cần làm theo từng tình huống:

• Mặt kính mờ hoặc đọng hơi nước. Chưa gấp, nhưng nên báo công ty vì không đọc được số thì ghi thu khó chính xác.
• Mặt kính nứt hoặc vỡ. Báo ngay tổng đài. Vỡ kính là nước bẩn, cát, côn trùng lọt vào làm hỏng bộ đếm.
• Đồng hồ kẹt, không quay khi đang mở nước. Báo công ty để kiểm tra và thay nếu cần.
• Đồng hồ rò nước tại thân hoặc khớp nối. Gọi số báo sự cố (0275) 3843 993, trực 24/7.
• Đồng hồ bị mất hoặc bị lấy cắp. Báo công ty ngay trong ngày phát hiện.
• Đồng hồ bị xe cán hoặc bị vùi lấp khi sửa đường, đổ nền. Báo công ty và nói rõ nguyên nhân.

Trong thời gian đồng hồ không đọc được số, việc tính tiền kỳ đó do công ty xử lý theo quy định, thường dựa trên mức tiêu thụ bình quân các kỳ liền trước. Bà con hỏi tổng đài để biết cách tính áp dụng cho trường hợp của mình.

9. Bảo vệ đồng hồ nước khỏi hư hỏng

Đồng hồ bền hay hỏng phụ thuộc nhiều vào chỗ đặt và cách giữ gìn. Mấy việc nhỏ sau đây đỡ cho gia đình khá nhiều phiền phức:

• Giữ nắp hộp bảo vệ luôn đậy. Nắp chống mưa nắng, đất cát và người lạ động vào.
• Không đặt vật nặng lên hộp đồng hồ. Chậu cây, bao xi măng, xe máy dựng đè lên đều làm nứt hộp, vỡ kính.
• Không để xe cộ chạy qua vị trí đồng hồ. Lối đi bắt buộc qua đó thì báo công ty để tính phương án.
• Không đổ nền, lát gạch, xây bít lên đồng hồ. Bít rồi thì nhân viên không ghi số được, gia đình cũng không tự kiểm tra được.
• Dọn cỏ, khơi thoát nước quanh hộp. Hộp ngập nước lâu ngày làm mặt kính mờ, thân đồng hồ mau gỉ.
• Lắp van khóa sau đồng hồ. Có van này thì sửa ống trong nhà không phải nhờ công ty tới khóa.
• Tự đọc chỉ số mỗi tháng một lần. Mất hai phút, nhưng phát hiện bất thường sớm hơn hóa đơn cả kỳ.

Công ty TNHH Cấp Thoát Nước Mỏ Cày đang phục vụ 27.186 khách hàng tại 6 xã khu vực Mỏ Cày, tỉnh Vĩnh Long. Mỗi hộ tự trông chừng cái đồng hồ trước cửa nhà mình là cả hệ thống bớt đi nhiều sai lệch.

10. Câu hỏi thường gặp

Bài liên quan

• Tiền nước tăng đột biến: nguyên nhân và cách kiểm tra
• Cách tính tiền nước sinh hoạt
• Tra cứu tiền nước Mỏ Cày online
• Thủ tục lắp đặt đồng hồ nước mới
• Tất cả bài viết