Tiền nước tăng đột biến: 7 nguyên nhân và cách tự kiểm tra

Cầm tờ hóa đơn thấy con số gấp đôi tháng trước, ai cũng khó chịu. Cảm giác đầu tiên thường là nghi ngờ: chắc ghi sai, chắc đồng hồ hỏng.

Nghi ngờ đó hợp lý. Nhưng phần lớn trường hợp tiền nước tăng đột biến đều tìm ra nguyên nhân cụ thể, và bà con tự tìm ra trong một buổi. Bài này sắp theo thứ tự: kiểm tra trước, kết luận sau.

1. Việc đầu tiên nên làm khi thấy hóa đơn tăng bất thường

Đừng vội gọi điện khi trong tay chưa có số liệu. Cuộc gọi lúc đó chỉ đi tới câu "để kiểm tra lại", mất thời gian cả hai bên.

Việc đầu tiên là ra xem đồng hồ nước. Mở nắp hộp, lau mặt kính, ghi lại đầy đủ dãy số đang hiện và chụp một tấm hình. Tấm hình này về sau rất có giá trị vì nó lưu cả thời điểm chụp.

Việc thứ hai là nhìn kim sao. Trên mặt hầu hết đồng hồ nước có một kim nhỏ hình sao hoặc bánh xe con, quay tít khi nước chảy. Khóa hết vòi trong nhà rồi nhìn kim này một phút. Không ai dùng nước mà kim vẫn nhích thì chắc chắn có nước đang chảy đâu đó.

Ba dữ kiện cần có trước khi gọi công ty: chỉ số hiện tại, kết quả thử kim sao, số mét khối vài kỳ gần nhất.

2. Bảy nguyên nhân thường gặp

Hầu hết trường hợp hóa đơn nước tăng cao rơi vào bảy nhóm dưới đây. Bà con đọc cột dấu hiệu để đoán nhanh nhà mình thuộc nhóm nào.

Nguyên nhân	Dấu hiệu nhận biết
1. Rò rỉ ngầm sau đồng hồ	Kim sao vẫn quay khi đã khóa hết vòi. Sân có mảng đất ẩm hoặc rêu xanh bất thường, gạch nền phồng, chân tường loang ẩm.
2. Bồn cầu rỉ nước	Đêm khuya nghe tiếng rít nhẹ trong nhà vệ sinh. Lòng cầu có vệt nước chảy mờ. Két nước lúc nào cũng như đang nạp.
3. Vòi hoặc van bị rỉ	Vòi khóa rồi vẫn nhỏ giọt. Van sau đồng hồ hoặc van vào bồn chứa ướt quanh chân. Ron cao su chai cứng.
4. Nhà dùng nhiều hơn thật	Nắng nóng nên tắm giặt nhiều hơn. Nhà thêm người ở. Vừa mua máy giặt, máy lọc nước.
5. Có khách hoặc thợ dùng nước	Kỳ đó nhà có đám tiệc, khách ở lại, hoặc đang sửa nhà. Thợ trộn vữa, rửa dụng cụ tốn nước mà chủ nhà ít để ý.
6. Tưới cây, bơm nước, rửa sân	Vòi tưới quên khóa qua đêm. Phao hỏng nên bơm chạy liên tục, bồn tràn. Rửa sân, rửa xe bằng vòi.
7. Sai sót khi ghi chỉ số	Chỉ số cuối kỳ trên hóa đơn lớn hơn hẳn chỉ số đang hiện trên đồng hồ. Hoặc kỳ trước ghi hụt, kỳ này ghi bù.

Ba nguyên nhân đầu đều là rò rỉ, và cả ba kiểm tra được bằng một phép thử ở mục kế tiếp.

3. Cách kiểm tra rò rỉ bằng chính đồng hồ nước trong 30 phút

Phép thử này không cần thợ, không cần dụng cụ gì ngoài giấy bút. Nên làm lúc cả nhà rảnh, ví dụ trước khi đi ngủ.

1. Khóa hết nguồn dùng nước. Tắt vòi, máy giặt, máy lọc nước. Bồn cầu xả xong để két nạp đầy. Dặn cả nhà 30 phút tới không ai dùng nước.
2. Ghi lại chỉ số trên đồng hồ. Chép đầy đủ dãy số, kể cả chữ số lẻ màu đỏ ở cuối. Chụp thêm một tấm hình.
3. Nhìn kim sao trong một phút. Kim đứng yên là dấu hiệu tốt. Kim nhích dù chậm là đang có nước chảy.
4. Chờ đủ 30 phút. Không xả nước, không tưới cây, không bật bơm.
5. Đọc lại chỉ số lần hai. Số không đổi thì đường ống nhà mình kín. Số tăng lên là có rò rỉ sau đồng hồ.
6. Khoanh vùng chỗ rò. Khóa van tổng ở lối nước vào nhà rồi thử lại. Kim vẫn chạy là rò ở đoạn ống chôn từ đồng hồ vào nhà. Kim đứng yên là rò ở đường ống bên trong nhà, dễ tìm hơn.

Rò rỉ sau đồng hồ thuộc đường ống nội bộ của hộ gia đình, bà con gọi thợ sửa. Nghi ngờ chỗ rò nằm trước đồng hồ, tức phía đường ống của công ty, thì gọi số báo sự cố (0275) 3843 993, trực 24/7.

4. Kiểm tra bồn cầu có rỉ nước không

Bồn cầu là thủ phạm hay bị bỏ qua nhất. Nước rỉ từ két xuống lòng cầu chảy êm, không văng, không đọng, nhìn qua không thấy gì, nhưng chảy suốt ngày đêm.

Mẹo thử rất đơn giản:

1. Mở nắp két nước phía sau bồn cầu.
2. Nhỏ vài giọt màu thực phẩm vào trong két. Không có thì dùng chút nước trà đặc.
3. Đậy nắp lại, chờ 20 tới 30 phút, tuyệt đối không nhấn xả.
4. Nhìn vào lòng bồn cầu. Nước ngả màu là van đáy két bị hở, đang rỉ liên tục.

Khắc phục thường không tốn kém: thay ron van đáy, chỉnh phao, hoặc thay bộ xả nếu đã cũ. Nhà nhiều bồn cầu thì thử lần lượt từng cái.

5. Đối chiếu chỉ số đầu kỳ và cuối kỳ trên hóa đơn

Hóa đơn nước đi ra từ một phép trừ mà bà con kiểm lại được.

Trên hóa đơn có chỉ số đầu kỳ và cuối kỳ. Lấy cuối kỳ trừ đầu kỳ ra số mét khối tiêu thụ. Số mét khối nhân đơn giá theo nhóm ra tiền nước chưa thuế. Sau đó cộng thuế giá trị gia tăng 5% và phí bảo vệ môi trường nước thải 10%.

Nhóm sinh hoạt hộ dân có đơn giá 9.238 đồng một mét khối chưa gồm thuế, khoảng 9.700 đồng một mét khối đã gồm thuế giá trị gia tăng. Bà con nhẩm nhanh: số mét khối nhân chín nghìn bảy là ra gần đúng phần tiền nước, phí bảo vệ môi trường cộng sau.

Có ba chỗ cần soi kỹ:

• Chỉ số đầu kỳ này phải bằng chỉ số cuối kỳ trước. Lệch là có chuyện cần hỏi.
• Chỉ số hiện trên đồng hồ phải lớn hơn hoặc bằng chỉ số cuối kỳ. Đồng hồ chỉ chạy tới. Ngược lại là có sai sót.
• Nhóm sử dụng phải đúng. Hộ sinh hoạt bị xếp nhầm nhóm kinh doanh thì đơn giá khác hẳn.

Muốn hiểu kỹ từng khoản, xem thêm bài cách tính tiền nước sinh hoạt và bảng giá nước Mỏ Cày.

6. So sánh với các kỳ trước để thấy mức tăng thật sự

Cảm giác "tăng gấp đôi" đôi khi khác con số thật. Cách chắc nhất là so số mét khối, không so số tiền. Số mét khối phản ánh đúng lượng nước đã chảy qua đồng hồ.

Trang tra cứu của công ty cho xem lại từng kỳ đã dùng bao nhiêu mét khối. Bà con nhập mã khách hàng rồi ghi ra bảng nhỏ:

Kỳ	Số mét khối	Ghi chú của gia đình
Kỳ hiện tại	Chép từ trang tra cứu	Có gì bất thường: khách, sửa nhà, thêm người
Kỳ trước	Chép từ trang tra cứu	Mức dùng bình thường của nhà
Kỳ trước nữa	Chép từ trang tra cứu	Mức dùng bình thường của nhà
Cùng kỳ năm ngoái	Chép từ trang tra cứu	Cùng mùa, so cho công bằng

Cách đọc bảng này:

• Tăng một kỳ rồi trở lại bình thường: do dùng nhiều thật, hoặc do một sự việc cụ thể như tiệc tùng, sửa nhà.
• Cao đều nhiều kỳ liền: dấu hiệu điển hình của rò rỉ. Rò rỉ không tự hết nên tháng nào cũng cao.
• Một kỳ thấp bất thường rồi kỳ sau cao vọt: nhiều khả năng kỳ trước ghi hụt, kỳ này ghi bù. Cộng hai kỳ chia đôi là thấy mức trung bình vẫn bình thường.
• Cao hơn hẳn cùng kỳ năm ngoái: nếp sinh hoạt không đổi mà số vẫn cao thì nên kiểm tra đường ống.

7. Khi nào nên đề nghị công ty kiểm định lại đồng hồ

Kiểm định đồng hồ là bước sau cùng, không phải bước đầu. Lý do đơn giản: nhà đang có chỗ rò rỉ thì đồng hồ ghi đúng, kiểm định xong vẫn ra kết quả đồng hồ tốt, mà nước vẫn chảy mất.

Nên nghĩ tới kiểm định khi hội đủ các điều kiện sau:

• Đã làm phép thử 30 phút, chỉ số không nhích, kim sao đứng yên.
• Đã thử bồn cầu bằng màu, nước trong lòng cầu không đổi màu.
• Đã soi hết vòi, van, mối nối, không thấy chỗ nào rỉ.
• Nếp sinh hoạt không khác thường: không khách, không sửa nhà, không thiết bị mới.
• Số mét khối vẫn cao hơn hẳn mức bình thường qua nhiều kỳ.

Đủ các điều kiện trên thì bà con liên hệ công ty đề nghị kiểm định lại đồng hồ. Về chi phí và quy trình, bà con gọi tổng đài (0275) 3662 893 trong giờ làm việc để nhân viên trả lời rõ theo từng trường hợp.

8. Cách gửi phản ánh tới công ty và cần chuẩn bị gì

Kiểm tra xong mà vẫn chưa rõ nguyên nhân, hoặc thấy dấu hiệu sai sót trên hóa đơn, bà con gửi phản ánh theo hai cách.

Gọi tổng đài chăm sóc khách hàng

Số (0275) 3662 893, từ thứ 2 tới thứ 7, sáng 7h tới 11h, chiều 13h tới 17h. Đây là kênh nhanh nhất cho thắc mắc về hóa đơn.

Điền biểu mẫu phản ánh trực tuyến

Website công ty có biểu mẫu gửi phản ánh, điền được bất cứ lúc nào, kể cả ngoài giờ làm việc.

Riêng sự cố vỡ ống, nước trào ngoài đường, mất nước cả khu thì gọi thẳng số báo sự cố (0275) 3843 993, trực 24/7.

Chuẩn bị sẵn năm thứ này thì trao đổi nhanh và gọn:

1. Mã khách hàng in trên hóa đơn hoặc hợp đồng cấp nước.
2. Kỳ hóa đơn đang thắc mắc, kèm số mét khối và số tiền.
3. Ảnh chụp mặt đồng hồ đang hiện chỉ số hiện tại.
4. Kết quả phép thử 30 phút: chỉ số lúc bắt đầu, chỉ số lúc kết thúc.
5. Số mét khối vài kỳ gần nhất, chép từ trang tra cứu.

Trình bày bình tĩnh theo thứ tự trên thì nhân viên nắm vấn đề ngay và biết cần kiểm tra chỗ nào.

9. Cách giảm tiền nước cho kỳ sau

Tìm ra nguyên nhân rồi thì việc còn lại là giữ cho kỳ sau không lặp lại:

• Đọc đồng hồ mỗi tuần một lần. Ghi vào tờ giấy dán ở bếp. Tuần nào tăng bất thường là biết ngay, không phải chờ tới hóa đơn.
• Thử bồn cầu ba tháng một lần bằng mẹo màu ở mục 4. Van đáy két hay hỏng âm thầm.
• Thay ron vòi khi thấy nhỏ giọt. Nhỏ giọt cả tháng cộng lại không hề nhỏ, mà tiền ron rất thấp.
• Kiểm tra phao bồn chứa. Phao kẹt là bơm chạy hoài, nước tràn mà không ai để ý.
• Khóa van tổng khi cả nhà đi xa vài ngày, vừa đỡ lo rò rỉ vừa đỡ lo ngập.
• Tưới cây bằng thùng, hứng nước vo gạo để dội sân. Vòi chảy tự do tốn hơn và dễ quên khóa.

Ghi chép đều đặn là việc quan trọng nhất. Có sổ ghi chỉ số hàng tuần thì bất thường lộ ra sớm, và khi cần trao đổi với công ty bà con luôn có số liệu.

10. Câu hỏi thường gặp

Bài liên quan

• Cách tính tiền nước sinh hoạt
• Bảng giá nước sinh hoạt Mỏ Cày
• Tra cứu tiền nước Mỏ Cày online
• Tất cả bài hướng dẫn