Nhiều bà con cầm tờ hóa đơn tiền nước lên xem, thấy tiền nước một dòng, thuế một dòng, rồi thêm một dòng nữa ghi phí bảo vệ môi trường. Câu hỏi hay gặp nhất ở quầy thu tiền là: khoản này ở đâu ra, có phải công ty thu thêm không.
Câu trả lời ngắn: đây là khoản phí do Nhà nước quy định, công ty chỉ thu hộ qua hóa đơn rồi nộp lại ngân sách. Từ ngày 01/01/2026, khoản phí này áp dụng theo Nghị định 346/2025/NĐ-CP. Mức thu với nước thải sinh hoạt là 10% giá bán một mét khối nước sạch chưa gồm thuế giá trị gia tăng.
- Phí bảo vệ môi trường đối với nước thải là gì
- Căn cứ pháp lý mới: Nghị định 346/2025/NĐ-CP
- Mức phí: 10% giá bán một mét khối nước sạch
- Phí này xuất hiện trên hóa đơn ra sao
- Ai phải nộp phí
- Trường hợp nào được miễn phí
- Vì sao thu qua hóa đơn tiền nước
- Phí này khác thuế giá trị gia tăng ở chỗ nào
- Tiền phí được dùng vào việc gì
- Câu hỏi thường gặp
1. Phí bảo vệ môi trường đối với nước thải là gì
Nước sạch dùng xong thì thành nước thải. Rửa chén, tắm giặt, dội nhà vệ sinh, tất cả đều chảy ra cống rồi ra kênh rạch. Muốn dòng nước ngoài kia không đen, không hôi, phải có người thu gom và xử lý. Việc đó tốn tiền.
Phí bảo vệ môi trường đối với nước thải là khoản thu Nhà nước đặt ra để lấy nguồn lo phần việc này. Ai xả nước thải thì góp một phần chi phí. Càng dùng nhiều nước, xả nhiều nước thải, thì góp nhiều hơn.
Điểm cần nhớ đầu tiên: đây là phí do Nhà nước quy định, không phải giá dịch vụ của công ty cấp nước. Công ty đứng ra thu hộ vì công ty là đơn vị phát hành hóa đơn nước tới từng hộ. Tiền thu được nộp về ngân sách theo quy định, không nằm trong doanh thu bán nước.
Điểm cần nhớ thứ hai: khoản phí này có từ trước năm 2026, không phải mới phát sinh. Cái mới là văn bản pháp lý áp dụng đã thay đổi.
2. Căn cứ pháp lý mới: Nghị định 346/2025/NĐ-CP
Từ ngày 01/01/2026, phí bảo vệ môi trường đối với nước thải thực hiện theo Nghị định 346/2025/NĐ-CP. Nghị định này thay thế Nghị định 53/2020/NĐ-CP, là văn bản áp dụng trong những năm trước đó.
| Nội dung | Thông tin |
|---|---|
| Văn bản áp dụng | Nghị định 346/2025/NĐ-CP |
| Ngày có hiệu lực | 01/01/2026 |
| Thay thế văn bản | Nghị định 53/2020/NĐ-CP |
| Đối tượng bài này nói tới | Nước thải sinh hoạt của hộ gia đình, tổ chức, cá nhân |
| Mức phí nước thải sinh hoạt | 10% giá bán một mét khối nước sạch, chưa gồm thuế giá trị gia tăng |
| Hình thức thu | Thu qua hóa đơn tiền nước |
Bài này chỉ nói phần liên quan trực tiếp tới hóa đơn nước sinh hoạt. Nghị định còn nhiều nội dung khác, nhất là phần nước thải công nghiệp. Bà con cần tra chi tiết thì xem văn bản gốc, hoặc gọi tổng đài (0275) 3662 893 để công ty hướng dẫn.
3. Mức phí: 10% giá bán một mét khối nước sạch chưa gồm thuế
Với nước thải sinh hoạt, mức phí bằng 10% giá bán của một mét khối nước sạch. Chữ quan trọng nằm ở vế sau: chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.
Nghĩa là lấy giá nước gốc nhân 10%, không lấy giá đã cộng thuế rồi mới nhân. Cách này giúp hai khoản thuế và phí không đè lên nhau.
Đơn giá nước sinh hoạt của Công ty TNHH Cấp Thoát Nước Mỏ Cày hiện là 9.238 đồng một mét khối, chưa gồm thuế. Vậy mỗi mét khối nước bà con dùng sẽ kèm theo:
| Khoản mục | Cách tính | Số tiền cho 1 m³ |
|---|---|---|
| Tiền nước | Đơn giá nhóm sinh hoạt | 9.238 đồng |
| Thuế giá trị gia tăng | 5% × tiền nước | 462 đồng |
| Phí bảo vệ môi trường | 10% × tiền nước | 924 đồng |
| Tổng cộng | 10.624 đồng |
Con số làm tròn theo quy tắc kế toán nên có thể lệch một vài đồng so với hóa đơn thật. Muốn xem đầy đủ đơn giá từng nhóm khách hàng, bà con đọc bài bảng giá nước sinh hoạt Mỏ Cày.
Xem hóa đơn kỳ này của gia đình
Nhập mã khách hàng là thấy tiền nước, thuế và phí bảo vệ môi trường tách riêng từng dòng.
Tra cứu tiền nước →4. Cách phí này xuất hiện trên hóa đơn tiền nước
Trên hóa đơn, phí bảo vệ môi trường nằm thành một dòng riêng, ngay dưới dòng thuế giá trị gia tăng. Bà con nhìn là thấy rõ khoản nào ra khoản nào.
Lấy một ví dụ có thật từ hóa đơn của công ty. Một hộ dùng 11 mét khối trong kỳ:
| Dòng trên hóa đơn | Cách tính | Số tiền |
|---|---|---|
| Số tiêu thụ | Chỉ số cuối trừ chỉ số đầu | 11 m³ |
| Tiền nước | 11 m³ × đơn giá sinh hoạt | 101.619 đồng |
| Thuế giá trị gia tăng 5% | 5% × 101.619 | 5.081 đồng |
| Phí bảo vệ môi trường 10% | 10% × 101.619 | 10.162 đồng |
| Tổng phải trả | 101.619 + 5.081 + 10.162 | 116.862 đồng |
Thuế và phí không cộng chồng lên nhau. Cả hai đều lấy mốc là tiền nước 101.619 đồng. Phí không tính trên số đã có thuế, thuế cũng không tính trên số đã có phí. Bà con lấy máy tính bấm thử theo bảng trên là ra đúng con số trên hóa đơn.
Muốn hiểu phần tiền nước 101.619 đồng được tính ra sao, từ chỉ số đồng hồ tới đơn giá từng nhóm, bà con xem bài cách tính tiền nước sinh hoạt.
5. Ai phải nộp phí
Người nộp phí là tổ chức, hộ gia đình, cá nhân xả nước thải. Nói cách khác: ai dùng nước rồi thải ra thì người đó nộp.
Có một trường hợp khác. Nếu nước thải được xả vào hệ thống xử lý nước thải tập trung và người xả đã trả tiền dịch vụ xử lý cho đơn vị vận hành hệ thống đó, thì đơn vị vận hành hệ thống là người nộp phí, chứ không phải hộ dân.
| Trường hợp | Ai là người nộp phí |
|---|---|
| Hộ gia đình, tổ chức, cá nhân xả nước thải | Chính hộ gia đình, tổ chức, cá nhân đó |
| Xả vào hệ thống xử lý nước thải tập trung và đã trả tiền dịch vụ xử lý cho đơn vị vận hành | Đơn vị vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung |
Nguyên tắc phía sau khá dễ hiểu: một dòng nước thải chỉ chịu phí một lần, ở đúng một đầu mối. Đã trả tiền dịch vụ xử lý cho đơn vị vận hành thì nghĩa vụ nộp phí chuyển sang đơn vị đó.
6. Trường hợp nào được miễn phí
Nghị định có nêu các trường hợp được miễn phí. Hai trường hợp bà con hay hỏi nhất:
- Nước thải từ hệ thống xử lý nước thải tập trung đô thị theo quy định.
- Nước thải từ hệ thống thoát nước của chung cư, khu dân cư tập trung theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
Đây là các trường hợp đã có hệ thống thu gom và xử lý riêng theo quy định. Phần lớn hộ dân dùng nước sinh hoạt bình thường ở địa bàn không thuộc diện này, nên vẫn nộp phí qua hóa đơn tiền nước.
Nghĩ mình thuộc diện miễn thì đừng đoán. Bà con gọi tổng đài (0275) 3662 893 trong giờ làm việc để công ty hướng dẫn tra văn bản gốc và đối chiếu hồ sơ đấu nối. Công ty thu theo quy định chung, không tự quyết định miễn hay không miễn cho từng hộ.
7. Vì sao thu qua hóa đơn tiền nước
Nghị định quy định phí này được thu thông qua hóa đơn tiền nước. Cách làm này có lý do thực tế.
Không ai đặt được đồng hồ đo nước thải trước cửa từng nhà. Nhưng nước sạch cấp vào nhà thì đã có đồng hồ đo sẵn, ghi số hàng tháng. Nước dùng bao nhiêu thì lượng thải ra tỷ lệ theo đó. Lấy số nước sạch làm căn cứ là cách gọn nhất, khỏi lắp thêm thiết bị, khỏi phát sinh bộ máy thu riêng.
Ba cái lợi thấy được ngay:
- Bà con không phải đi nộp thêm ở đâu. Trả tiền nước một lần là xong cả phí.
- Số liệu minh bạch. Phí bám theo số mét khối đã ghi trên đồng hồ, không ước lượng, không áp khoán.
- Chi phí thu thấp. Dùng chung hệ thống hóa đơn sẵn có, không tốn thêm nhân sự và giấy tờ.
Hệ quả kèm theo: dùng ít nước thì phí ít. Sửa cái vòi rò rỉ, khóa nước khi không dùng, vừa bớt tiền nước vừa bớt phí. Nếu tiền nước tháng này tự nhiên vọt lên bất thường, bà con đọc bài tiền nước tăng đột biến để kiểm tra trước khi nghĩ tới chuyện khiếu nại.
8. Phí này khác thuế giá trị gia tăng ở chỗ nào
Hai dòng nằm cạnh nhau trên hóa đơn, nhìn giống nhau nhưng bản chất khác hẳn. Bảng sau cho thấy rõ:
| Tiêu chí | Thuế giá trị gia tăng | Phí bảo vệ môi trường nước thải |
|---|---|---|
| Bản chất | Thuế đánh trên hàng hóa, dịch vụ | Phí gắn với việc xả nước thải |
| Gắn với hành vi nào | Mua nước sạch | Thải nước sau khi dùng |
| Mức áp dụng | 5% tiền nước | 10% tiền nước |
| Căn cứ tính | Tiền nước chưa thuế | Giá bán một mét khối nước sạch chưa thuế |
| Có trường hợp miễn không | Theo pháp luật về thuế | Có, theo Nghị định 346/2025/NĐ-CP |
| Công ty có giữ lại không | Không, nộp ngân sách | Không, nộp ngân sách |
Điểm chung duy nhất: cả hai đều tính trên tiền nước chưa thuế, và cả hai đều không phải doanh thu của công ty cấp nước. Công ty đứng giữa, thu hộ và nộp lại đúng quy định.
9. Tiền phí được dùng vào việc gì
Khoản phí thu được nộp vào ngân sách nhà nước và sử dụng cho công tác bảo vệ môi trường theo quy định. Nói dễ hiểu: dành cho phần việc liên quan tới thu gom, xử lý và giữ sạch nguồn nước.
Với một địa bàn sông nước như Mỏ Cày, phần việc này không nhỏ. Kênh rạch chằng chịt, nhà dân bám hai bên bờ, nước thải sinh hoạt đổ trực tiếp ra kênh là chuyện thường gặp. Thêm vào đó là mùa mặn hàng năm khiến nguồn nước ngọt vốn đã khó lại càng phải giữ kỹ.
Công ty TNHH Cấp Thoát Nước Mỏ Cày là đơn vị làm cả hai mảng cấp nước và thoát nước trên địa bàn. Bà con xem thêm phần dịch vụ thoát nước để biết công ty đang lo những gì.
Cần con số cụ thể về việc sử dụng nguồn phí? Phần này thuộc thẩm quyền cơ quan quản lý ngân sách, không phải công ty cấp nước. Bà con tra cứu văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan chức năng địa phương để có thông tin chính xác.
10. Câu hỏi thường gặp
Phí bảo vệ môi trường nước thải sinh hoạt là bao nhiêu phần trăm?
Bằng 10% giá bán của một mét khối nước sạch, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Mức này quy định tại Nghị định 346/2025/NĐ-CP, hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
Phí có tính chồng lên thuế giá trị gia tăng không?
Không. Cả thuế 5% và phí 10% đều lấy tiền nước chưa thuế làm mốc. Hai khoản tính song song, không khoản nào cộng chồng lên khoản nào.
Nhà tôi không xả ra cống thì có phải nộp không?
Phí nước thải sinh hoạt được thu qua hóa đơn tiền nước theo quy định chung. Nếu bà con cho rằng mình thuộc diện được miễn, hãy gọi tổng đài (0275) 3662 893 để công ty hướng dẫn tra văn bản và đối chiếu hồ sơ.
Ai là người nộp phí?
Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân xả nước thải. Trường hợp xả vào hệ thống xử lý nước thải tập trung và đã trả tiền dịch vụ xử lý cho đơn vị vận hành thì đơn vị vận hành là người nộp phí.
Công ty cấp nước có giữ khoản phí này không?
Không. Công ty chỉ thu hộ qua hóa đơn rồi nộp ngân sách nhà nước theo quy định. Khoản này không nằm trong doanh thu bán nước.
Muốn xem điều khoản chi tiết của nghị định thì tra ở đâu?
Bà con tra cứu văn bản gốc Nghị định 346/2025/NĐ-CP trên các cổng thông tin văn bản pháp luật, hoặc gọi tổng đài (0275) 3662 893 trong giờ làm việc để nhân viên công ty hướng dẫn.
Còn thắc mắc về hóa đơn?
Gọi tổng đài chăm sóc khách hàng, hoặc tra cứu trực tiếp hóa đơn kỳ này bằng mã khách hàng.
Tra cứu tiền nước →CSKH (0275) 3662 893 · Báo sự cố 24/7 (0275) 3843 993